Camera monitors: over peaking, waveforms, histogram, zebra en meer

Filmen met een extra monitor op je camera. In dit artikel gaan we het hebben over waarom je dat zou doen, welke functies camera monitors allemaal hebben, en hoe je ze gebruikt. 

Dit is een artikel dat ik al een tijdje wilde schrijven! Zeker toen we van Mafico twee monitors kregen* om uit te proberen, de Atomos Shinobi en de Pixel Maker M5. Ik stelde het steeds uit, omdat ik toch zelf ook even de techniek in moest duiken. Maar het is zover: laten we het hebben over monitors! 

*Wil je weten hoe wij omgaan met gesponsorde artikelen? Lees er hier meer over.



De monitors die je in dit artikel op de plaatjes zien zijn er dus 3: de monitor die ik zelf jaren geleden kocht, een Aputure (niet meer te koop), en de twee die we kregen van Mafico: de Atomos Shinobi en de Pixel Maker M5.

Wanneer gebruik je (g)een monitor? 

Ik gebruik vaak een externe monitor bij mijn FS7. Ik vind dat fijn, omdat ik daardoor nog net iets beter kan controleren wat ik aan het doen ben. Je moet tijdens het filmen tenslotte in de gaten houden of je beeld scherp is, goed van kleur en goed belicht. met zo’n monitor is het makkelijker om goed te zien.


Image

Ik gebruik het ook bijvoorbeeld wel eens als ik aan het werk ben met een klant, of iemand anders die misschien moet meekijken bij het shot wat ik aan het filmen ben. Bijvoorbeeld Grietje, als we filmen voor Cees en Cas, waarbij ik camera doe en zij regie. Dan kijk ik zelf in de viewfinder van de camera, en de ander kijkt op de monitor. 

Ook wanneer je jezelf wilt filmen, of je filmt met een meerdere camera’s en er is er eentje die je niet bedient, maar die je van een afstandje in de gaten moet houden, heb je eigenlijk een draaibaar lcd scherm op je camera nodig, om je beeld te kunnen zien. Veel camera’s hebben dat tegenwoordig, maar niet allemaal. Ook dan heb je een monitor nodig.

Maar ik gebruik bewust niet altijd een monitor. Het is namelijk weer iets extra’s om mee te nemen, met zijn eigen accu’s en kabels, en je moet het op de camera zetten. Dus het is meer werk om op te bouwen en zwaarder om te dragen. Het maakt je minder mobiel. Als ik iets ga filmen wat snel en makkelijk moet, dan neem ik geen monitor mee. Ik kan me ook zo vaak herinneren dat we wilden gaan filmen, maar dat dan de monitor uitviel vanwege een lege batterij of een slechte kabelverbinding. Gedoe! Maar goed, als de tijd en ruimte er dus wél is om een monitor te gebruiken, dan doe ik dat graag.

Mogelijkheden

Een monitor is fijn omdat het meestal een groter en scherper beeld geeft dan de viewfinder of het lcd scherm van de camera zelf. Alleen dat al is een reden om het te gebruiken en ook de manier waarop ik eigenlijk meestal de monitor gebruik. Ik ga hierna dieper in op extra functies van de monitor, maar om je eerlijk te zijn gebruik ik hem vooral om gewoon het beeld beter te kunnen zien. Zeker als je werkt met een fototoestel kan dat fijn zijn, omdat die soms niet een heel goed lcd scherm hebben, waaraan je je beeld slecht kunt beoordelen.


  • Trouwens, even een notitie tussendoor. De speciale functies die monitors hebben, zitten ook ingebouwd in sommige camera’s. Niet in alle camera’s. Als je op zoek bent naar speciale functies om je beeld beter te kunnen beoordelen, heb je dus niet altijd een monitor nodig. Kijk vooral even in de handleiding van je camera, welke functies daar al zitten ingebouwd.


Functies die ik graag gebruik zijn de waveform of het histogram en de focus peaking. Zoals ik al zei, dit zijn functies die ook in je camera kunnen zitten, maar heb je het niet op je camera, kan dat dus een reden zijn om een monitor aan te schaffen. Let dan wel op: niet elke monitor heeft al deze functies. Kijk vooral welke functies de monitor heeft voordat je hem koopt, als je daar speciaal naar op zoek bent. 

Focus peaking zijn de rode lijntjes die je ziet op plekken met een scherp contrast. Het geeft dus aan waar je beeld scherp is, wat erg fijn is tijdens het filmen. Je kunt dit op verschillende manieren instellen, afhankelijk van je monitor (of camera). 

Iets om in gedachten te houden tijdens het filmen is dat de peaking nooit 100% accuraat is. Zeker als je de peaking heel sterk aanzet, kan hij ook peaking laten zien waar het misschien toch niet scherp is. Blijf dus goed opletten.


Image

Histogram

Het histogram is typisch iets uit de fotografie eigenlijk. Je kan eraan zien hoe licht en donker het beeld is, in een grafiek. Je ziet hem op het plaatje hierboven links onderin het monitorscherm. Helemaal links op de grafiek is donker (100% zwart) en helemaal rechts is licht (100% wit). Hierdoor kun je vrij snel zien of je beeld te licht of te donker is. Ik heb de histogram altijd veel gebruikt. We maakten hier al eens een video over!



Waveform

De waveform is eigenlijk vergelijkbaar met de histogram, maar iets specifieker. Hier loopt de licht en donker schaal van beneden naar boven, dus onder is donker (100% zwart) en boven is licht (100% wit). En van links naar rechts geeft het je beeld weer, waardoor je heel makkelijk kan zien wat wat is. Hieronder zie je een voorbeeld.


Image

Zebra

Zebra zijn kleine lijntjes in beeld, die weergeven op welke plek je beeld een bepaalde lichtwaarde heeft. Op het plaatje hieronder zie je een voorbeeld. De zebra is daar ingesteld op 95%. Je moet dus de waveform altijd instellen op een bepaalde waarde. 

Ik gebruik hem graag op 70%, omdat dat een mooie waarde is voor gezichten. Maar ook op 90 of 95% is een handige manier, omdat je dan kunt zien op welke plekken je beeld bijna overbelicht is en zorgen dat het niet helemaal overbelicht, zoals hieronder. 

Het voordeel van zebra boven histogram en waveform vind ik dat je het in je beeld ziet, zonder dat er een dikke grafek voor zit.


Image

Compositie

Naast manieren om je licht en scherpte te beoordelen, heb je vaak ook nog andere functies ingebouwd, om je te helpen met compositie. Bijvoorbeeld gridlijnen, of lijnen die de beeldverhouding aangeven. De meeste monitors hebben een verhouding van 16:9, maar natuurlijk kun je ook filmen met andere verhoudingen, bijvoorbeeld 4:3 of 21:9. Vaak doe je dat door gewoon 16:9 op te nemen, en het dan in de montage bij te snijden. Dan is het wél handig om tijdens het filmen die beoogde verhouding al in je beeld te zien! Monitors hebben die ‘aspect ratio’s’, zoals het heet, vaak ingebouwd. 

Overige functies.

Verder heb je vaak nog een vector scope, een ronde grafiek waar je kan zien hoe de kleuren verdeeld zijn over je beeld. Ik gebruik dit zelf nooit, omdat ik niet zo ver ga met dingen uitlichten en opnemen. Dit is vooral handig als je specifieke ideeën hebt over kleuren, en als je die ook kan beïnvloeden doordat je bijvoorbeeld werkt met lampen en kleurfilters. 

Ook is ‘false color’ iets wat je vaak aantreft, waarmee de lichtwaarden van je beeld worden weergegeven met kleuren. Je moet dan dus even de kleurschaal erbij zoeken, om te weten welke kleur wat betekent. Ik gebruik dit zelf eerlijk gezegd nooit.

Daarnaast kun je monitors vaak spiegelen of op de kop weergeven, en de helderheid van het scherm aanpassen. Afhankelijk van wat je aan het filmen bent, kan dat handig zijn.

Monitors goed gebruiken

Als je een monitor gaat gebruiken, is het belangrijk dat je weet hoe je beeld wordt weergegeven, zeker als je je licht en kleuren eraan wilt gaan afmeten. Bestudeer goed de instellingen en stel hem goed af. Je wilt niet denken dat je beeld te donker is, terwijl het eigenlijk de monitor is waar het scherm gewoon donker staat ingesteld. Stel dit dus goed af én leer je monitor ook kennen. In mijn FS7 weet ik hoe het plaatje er op de viewfinder uit moet zien, zodat het in de computer goed is. Omdat ik de Atomos en Pixel Maker monitors vrij nieuw heb, weet ik dat eigenlijk nog niet goed genoeg bij die monitors, en kan ik dus minder op het plaatje vertrouwen. Wel kun je altijd vertrouwen op de waveform en de andere hulpmiddelen, natuurlijk.


Video zenders

Tenslotte wil ik nog erbij zeggen dat je ook nog video zenders hebt! Tot nu toe heb ik het gehad over monitors, waarbij ik ervanuit ga dat je die met een kabel aansluit op je camera. 

En je kan daarvoor een hele lange kabel gebruiken, maar je zit toch vast aan een kabel.

Ik heb gewerkt met een set Hollylands, die hebben we óók van Mafico gekregen (dank Mafico!) en daarmee kun je dus van een afstand meekijken naar de video, zonder kabel! 

Ik vind het superhandig. Wat je doet, meestal, is de ene aan de camera hangen, in plaats van de monitor, en aan de ander hang je een monitor, die dan dus los is van de camera. Je kan daarnaast, afhankelijk van welke zender je gebruikt, soms ook met een app het beeld zien. Bij deze kun je inderdaad ook met een app meekijken, wat ik een geweldige functie vindt. 

Het nadeel? Het is extra gedoe met aansluiting en accu’s! Want de zender, de ontvanger én de monitor hebben allemaal een accu nodig. En de verbinding is niet altijd zo goed als je zou willen. De laatste keer dat we het gebruikten, dat was in een haven op een vissersschip, waar waarschijnlijk teveel andere signalen in de lucht hingen, toen hebben we halverwege de filmdag de zenders weggedaan omdat ze meer problemen opleverden dan dat we er iets aan hadden. Maar goed dat kan liggen aan de locatie waar we waren, bovendien hoorde ik van Mafico dat er weer een nieuwe versie van deze zenders is, die nog beter is… 

Nog een minpunt vond ik dat ze wat herrie maken tijdens het filmen. Afhankelijk van hoe je je geluid opneemt, kan dat een probleem zijn.

Image

Hollyland op de camera (boven) en het beeld op een smartphone (onder)

Image

Tot slot

Tot zover het overzicht over het gebruik van monitors tijdens het filmen! We schrijven ook nog een artikel over waar je op moet letten als je een camera gaat kopen. Zodra die online is, vind je hem hier.

Heb je nog vragen of opmerkingen over dit onderwerp? Laat ze vooral achter in de reacties onderaan de pagina!


Deze post is niet gesponsord, maar bevat mogelijk wel affiliate links. Wil je daar meer over weten? Klik hier!




Verder lezen



Abonneer
Laat het weten als er
guest
2 Reacties
Nieuwste
Oudste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Luc Holvoet

Hallo Riske,
Wat denk je van de budgetvriendelijke monitor Feelworld FW759, 7 inch. aan 100 eurtjes.
Is die goed voor mijn Panasonic videocamera? Dank je wel